Gaziantep

Süleyman Kamçı
Asım Uğur Güzelbey
1.560.023
6.216
Araban, İslâhiye, Karkamış, Nizip, Nurdağı, Oğuzeli, Şahinbey, Şehitkâmil, Yavuzeli

Alinazik kebabı, keme kebabı, yenidünya kebabı, simit kebabı, antep fıstığı, baklava, malhıtalı (mercimekli) köfte, yoğurtlu ufak köfte, yağlı köfte, iç katması (kısır), tene katması, haveydi köftesi, omaç, sini köftesi, süzek yapması, cağırtlak kebabı, ayva kebabı, elma kebabı, lebeniye, maş çorbası, şirinli çorba, beyran, topaç, Köse Sefer kabağı dolması, çiğdem aşı, ekşili daraklık tavası, beyran, şiveydiz, acur oturtması, kakırdak böreği, loğlaz piyazı, at elması turşusu, çelem turşusu

 

Antepfıstığı, Antep Baklavası, Antep Mutfağı, Zeugma-Karkamış-Yesemek Antik Kentleri, Karpuzatan ve Dülükbaba Mesire Yerleri, İplik Sanayi, Kilimleri

Büyük bir bölümü Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, küçük bir bölümü de Akdeniz Bölgesi’nde yer alan Gaziantep’in il topraklarını Akdeniz’den ayıran Amanos Dağları, batıda Adana ile Fırat Irmağı da doğuda Şanlıurfa ile Gaziantep arasındaki doğal sınırı oluşturmaktadır. İldeki en önemli akarsu Fırat Irmağıdır. Gaziantep’te Akdeniz ile kara iklimleri arasında bir iklim tipi hâkimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve yağışlı geçer. İlin batı kesiminde ise Akdeniz iklimi görülür. Güneydoğu Anadolu’nun ekonomik yönden en gelişmiş ili olan Gaziantep’te; tarım hayvancılık, sanayi ve turizm ön plandadır. Yetiştirilen başlıca ürünler, Antep fıstığı, zeytin, pamuk, şeker pancarı, susam, keten, üzüm, çeşitli meyveler, baklagiller ve sebzedir. Hayvancılıkta koyun, keçi, sığır ve kümes hayvanı yetiştirilir. Sanayi ve ticaret yoğundur. Elde edilen tarım, hayvansal ürünlerin çoğu yurt dışına ihraç edilmektedir. Ayrıca yöredeki Zeugma gibi antik kentler ile çok sayıda turist çekmektedir. Gaziantep’in ilk uygarlıkların doğup geliştiği Mezopotamya ve Akdeniz arasında bulunması, ayrıca güneyden ve Akdeniz’den gelip doğuya, kuzeye ve batıya giden yolların kavşağında oluşu kentin tarih öncesi çağlardan beri önemli bir yerleşim yeri olmasını sağlamıştır. Ayrıca Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunması, Gaziantep’in önemini artırmış ve canlılığının sürekli olmasını sağlamıştır.

 

Gaziantep’in bilinen tarihi, M.Ö. 4000 bin senesine dayanır. Toprakları Eski Babil Devletine aitti. Anadolu’da ilk siyâsî birliği kuran Hititler, bu toprakları ele geçirdiler. Hititlilerce kurulan bu şehrin adı “Hantap” dı. Bölge daha sonra sırasıyla Hitit, Med, Asur, Pers, İskender, Selefkoslar, Roma, Bizans ve Arapların hâkimiyetinde kalmıştır. Onuncu asırda bu bölgede Araplarla Bizaslılar arasında şiddetli çarpışmalar oldu. Hazret-i Ömer zamânında İslâm orduları tarafından fethedilince şehrin çevresindeki pınar ve sulara izafeten “pınar şehri” (parlak pınar) manasına gelen “Ayntab” ismi verildi. Türkler bu şehri fethedince, kendi telaffuzlarına uygun olarak “Antep” dediler. 1516 yılında Yavuz Sultan Selim'in Mercidabık Muharebesi'ndeki zaferinden sonra Ayıntap, Osmanlı yönetimine geçer. Osmanlılar döneminde kente çok sayıda camii, medrese, han ve hamam inşa edilmiştir.I. Dünya Savaşı'ndan sonra 17 Aralık 1918 yılında İngilizler Antep'i işgal etti. İngilizler, Antep'i 5 Kasım 1919'da Fransızlara bıraktı. Bu olayın üzerine Antep, Kurtuluş Şavaşı'ndaki en destansı direnişlerden birine sahne oldu. İlk şehit olan ise Kâmil adındaki 10 yaşındaki bir çocuktur. Annesini Fransız askerlerinden kurtarmaya çalışan Kamil, Franszıların ateş açmaları sonucu ölür. Bunun üzerine ona Şehit Kamil adı verilir. Artık işgale daha fazla dayanamayan Antepliler, 1920 yılında direnişlere başlar.1920 yılının Ocak ayında Karayılan komutasındaki çeteler, Fransızların bir süvari birliğini pusuya düşürür. Esaretten kurtulup Antep'e gelen Şahin Bey, 200 kişilik çetesiyle 1920 yılının Mart ayına kadar Antep'e Fransızları sokmaz. Sadece kendi imkânlarıyla, dışarıdan yardım almadan yapılan kahramanca bir direniştir bu. Ev ev, sokak sokak savaşarak kenti 10 ay savunan Antep halkı 25 Aralık 1921'de düşman işgalinden kurtulmuştur. Her yıl 25 Aralık Gaziantep’in kurtuluş günü olarak kutlanmaktadır. Cumhuriyetin ilanından sonra kente, Meclis tarafından Gazi ünvanı verilmiş, 1924’de de il olmuştur.

  • Zirve Üniversitesi
  • Gazikent Üniversitesi
  • Gaziantep Üniversitesi